3 Kasım 2016 Perşembe

Magma Kobaia - 1970



Progresif rock dinleyiciyseniz eğer karşınıza çıkabilecek kendine özgü müzik yapan gruplarla tanışmaya hazırlıklı olmanız gerekiyor. Progresif rock'ın temel grupları denen King Crimson, Genesis, YES gibi grupları dinlemiş olmanız bu müzik türü hakkında bütün bilgiye sahip olacağınız anlamına gelmez. Özellikle 70'li yılların progresif rock'ından karşınıza bir çok grup çıkabilir ve  progresif rock anlayışınızı değiştirebilir. Bunlardan bir tanesi Fransız progresif rock gruplarından Magma.


Magma, avant-garde müzik deyince aklıma gelen ilk müzisyen topluluklarından birisi. Progresif rock müziğinin ötesinde bir durum aslında bu avangarde temelli yaptıkları müzik benim için. Yaptıkları avantgarde müziğe de bir isim bulmuşlar, Zeuhl. Tabi böyle kendine özgü, orijinal bir müzik ortaya koyunca bu müzik türünün takipçileri de olacak. Hem 70'li yıllarda hem de sonrasında Magma müziği olan Zeuhl yapan bir çok grup çıktı. İçinde bulunduğumuz 2016 yılında da Zeuhl tarzı yeni albümler çıkmaktadır.

Burada ve daha önce ki yazılarımda avant-garde sözcüğünü bolca kullandım. Sözcüğü tam olarak türkçe'ye çeviremesek de, öncü anlamına geliyor. Avant-garde müzik için öncü müzik diyebilirsiniz. Magma grubu da hem yaptığı avant-garde müzik ile hem de ortaya çıkardığı müzik türü Zeuhl ile öncü bir grup.

Magma grubunun kendine özgü müzik yapıyor oluşu yada Zeuhl diye bir müzik türü ortaya koyması önemli olduğu kadar şimdiye kadar çıkardığı bütün albümlerin konsept (bütün) albüm olması da grup hakkında bilinmesi gereken en önemli etkenlerden birisi.

İlk albümünün ismi 'Kobaia'. Kobai, bir gezegen. Albümün konusu da, Kobaia gezegeninden gelen ziyaretçilerin yaşam felsefelerini insanlara aktarıp dünyayı terketmesi sonucu bazı insanların bu felsefeyi takip etmeleridir. Magma'nın bu ve diğer bütün albümlerinde kullandıkları dil ise Kobaia gezegenin dilidir. Yaptıkları müziğe de Zeuhl ismini verdiklerini söylemiştim. Zeuhl, Kobai dilinde göksel demek. Göksel müzik.

Magma grubunun kurucusu ve grubu günümüzde 2016 yılına kadar taşıyan davulcu Christian Vander'in icadıdır bu dil. Almanca, Fransızca, Keltçe gibi dilleri karıştırarak ortaya çıkarmıştır. İlgilenen varsa Kobai dilini internetten araştırabilir. Gramer yapısını dahi bulabilirsiniz.

'Kobaia', Magma'nın ilk albümü olmasına rağmen Zeuhl müziğini tam olarak yansıtmaz. Albümde ki parçalarda sonradan yapacakları albümlerin müzikleriyle benzerlikleri olsa da, temel olarak caz müziğe daha yakın. Avant-garde caz, serbest caz (free jazz) daha uygun.

Magma pek bilindik ve dinlenen bir grup olmasa da, ilk albümüyle başlarken King Crimson müziği kalitesindedir. Hatta bir çok Magma dinleyicisine göre King Crimson'dan çok daha kaliteli müzik anlayışına sahiptir. Bazen benim içinde öyle olabiliyor.

Eğer daha önce Magma dinlemediyseniz, 'Kobaia' albümünden korkun. Seksen iki dakikalık bir albüm bu. Neredeyse bir buçuk saate yakın süren böyle bir albümden, korkun.

İlk albümünün ilk parçası 'Kobaia', hem Magma'nın Zeuhl müziği hem de progresif rock'ın belgeseli yapılırken açılış müziği olacak türden bir parça. Albümün açılışı için çok yerinde bir seçim olmuş. Albümde ki Magma'nın ürettiği Zeuhl müziğine en yakın duran parça. Parçanın altıncı dakikasına kadar Zeuhl müziğinin ilk örneğini verirken, sonrasında klasik müzik, caz, avant-garde müziğin harmanlandığını göreceksiniz. Altıncı dakikadan sonrası bana Banco (İtalyan progresif rock devlerinden) müziklerini hatırlatıyor. Albümün 1970 çıkışlı olduğunu düşünürsek, Banco'nun 1972 sonrası yaptıkları müziklerde Magma'dan esinlenmiş olabilecekleri aklınızda soru işaretleri yaratabilir.

Albümde 10 parça var. Hepsini teker teker yazmaya kalksam sanırım yazı iki sayfayı geçecek. Ben en iyisi uzatmayıp, albümde ki favori parçamı belirteyim, 'Naü Ektila'. Folk ezgileri ve klasik müziğin harmanlaşmasıyla başlıyor parça. Rio-avantgarde (bayram yada karnaval müzikleri (yerel)) ile devam ediyor. Serbest caz'ı dinlemeye başladıktan bir süre sonra grubun kurucusu ve devam ettiricisi Christian Vander'in karmakarışık davul seslerini duymaya başlıyorsunuz. Devamında ise senfonik progresif rock, caz füzyon ve hatta canterbury ekolünü, hepsini birden tek parçada görebilirsiniz. Parça Magma'nın Zeuhl müziğine benzemesinden ziyade 70'lerin klasikleşmiş progresif rock müzik kompozisyonlarının birebir aynısı. Hani soran olsa 70'lerin progresif rock'ına en iyi örnek diye 'Naü Ektila' parçasını rahatlıkla söylersiniz.

Magma müziği için avant-garde'dan beslenmiştir dedik, caz'dan beslenmiştir dedik, klasik müzikten beslenmiştir demezsek olmaz. Albümde bir çok parçanın içinde klasik müzik esintileri var. Wagner, Stravinsky(Stravinsky bir çok progresif rock grubunun esin kaynaklarından birisidir), 19. yüzyıl klasik müziğin romantik dönemi, günümüzde hatırlanabilecek klasik müzik esinlenmeleri bolca var.

Magma müziği dinlemesi zordur ancak anlayarak dinlemeye başladıktan sonra dünya üzerinde yapılmış en güzel müziklerden birisiyle tanıştığınızı anlayacaksınız. İlk albümü 'Kobaia' Magma müziğine başlamak için (Zeuhl için değil) gayet iyi bir albüm.

1. Kobaia (10.15)
2. Aina (6.15)
3. Malaria (4.20)
4. Sohia (7.35)
5. Sckxyss (3.47)
6. Aurae (10.55)
7. Thaud Zaia (7.00)
8. Naü Ektila (12.55)
9. Stöah (8.05)
10. Muh (11.13)

Süre : 82.20

Klaus Blasquiz / Vokal
Claude Engel / Gitar, Flüt, Vokal
Francois Cahen / Piyano
Teddy Lasry / Soprano Saksafon, Flüt, Boru
Richard Raux / Alto ve Tenor Saksafon, Flüt
Alain Charlery (Paco) / Trompet, Perküsyon
Francis Moze / Elektrik Bas, Kontrabas
Christian Vander / Davul, Vokal 

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder