PFM - Cook 1974 Live

Premiata Forneria Marconi kısa adıyla PFM. 1966 yılında başladıkları müziğe 1972 yılında çıkardıkları 2 albümle italyan progresif rock'ının unutulmayacak gruplarından biri haline geldiler. 1972'de çıkardıkları albümlerin başarısı ve kalitesiyle adından söz ettirmekle kalmayıp, İngiltere'den davet alırlar.

Ertesi yıl, daha önce King Crimson ve ELP için şarkı sözleri yazan Peter Sinfield tarafından ilk albümlerinde olan italyanca sözlü parçalara ingilizce sözler yazılıp ELP'nin kayıtlarını yaptığı stüdyo'da yeni albümler çıkartılır. Grubun bu hızlı stüdyo kayıtları sonrasında konserleri de çoğalmaya başlar. Sonrasında durum İngiltere ve Avrupa ile sınırlı kalmaz, grup ABD'ye geçer. ABD'de verdikleri konserlerle TV'lerde gösterilir. 1974-1977 yılları arasında PFM bir italyan grubu olarak ABD'de fazlasıyla bilinen bir grup olur. 1977 yılında çıkardıkları Jet-Lag albümünden sonra ülkelerine geri dönüp başladıkları yere döndüler. 1977 sonrası çıkardıkları albümler 1972'de kaldıkları müziğin devamı niteliğindedir. Çok geçmeden de italyanların efsane müzisyenlerinden Fabrizio De Andre ile albüm yapıp konserler verdiler.

1974 yılında gittiklerinde verdikleri konserlerden bazı parçalarını biraraya getirip 'Cook' adı altında bir albüm ortaya çıkardılar. 2000'li yıllarda aynı albümün tekrar basımlarında aynı yılın konserlerinden farklı parçalar biraraya getirilerek piyasaya sürüldü. 

1974'deki bu ilk konser albümünde o zamana kadar çıkardıkları albümlerden farklı parçaları bir araya getirmişler. 2000'li yıllardaki albümler içinde aynı şey geçerli.

Albümdeki parçaların çoğunluğu ingilizce olsa da, aslında italyanca orijinallerinin ingilizce versiyonudurlar. 'Just Look Away''in 'Dolcissima Maria', 'Celebration''ın 'E Festa' olması gibi.

Albümün kayıtları güzel olsa da, belki de konserdeki atmosferden kaynaklı sesler biraz daha geri planda gibi duruyor. Özellikle ilk 3 parçada, ki yavaş tempolu ve duygusal parçalardır, enstürmanların seslerinin netliği bulanır gibi oluyor. O yüzden o parçaları stüdyo albümlerinden dinlemenizi tavsiye ederim.

Sonraki parçalar hızlı tempolu, belki de hızlı olmalarından dolayı sesler kulağa çok daha iyi geliyor.  'Celebration' (E Festa, bayram) parçasından itibaren albümün tadını çıkarmaya başlıyorsunuz.Gitar, bas, flüt, davul ve hammond'un seslerinin güzelliğini PFM kalitesi ve yaratıcılığıyla daha net duyuyorsunuz. PFM'in bir nevi marşı niteliğinde olan 'Celebration' parçasını en erken canlı kayıtlarından biri, ancak ben parçayı 'E Festa haliyle 2007 yılında uydu bağlantısındaki bir italyan kanalında kendi konserlerinde dinlemiştim. Doğaldır ki kayıt olarak çok daha iyiydi. 

'Mr. Nine Till Five' yada orijinal haliyle 'Generalle'; PFM'nin italyan folk müziği, rock ve caz'ı  mükemmel biçimde birleştirdiği parçalardan biri. Yine tempolu olması nedeniyle 'Celebration' parçası gibi albümden zevk almaya devam ediyorsunuz.

Hiç bir stüdyo albümünde olmayan sadece konserlerde çaldıkları 'Alta Loma Nine Till Fave', italyan romantik dönem klasik müzik isimlerinden Rossini'ye ait. Albümdeki hem kayıt olarak hem de çalınış olarak bence en iyi parça. Aynı zamanda parça 15 küsür dakikalık uzunluğuyla PFM'nin müzikal tadını fazlasıyla alıyorsunuz. Grup üyelerinin tamamının kısa yada uzun olarak soloları bulunan parça'dan, hem rock müziğin hem deneyselliğin hem de klasik müziğin tadını çıkartıyorsunuz.

PFM grubuyla ilk kez 2006 yılında tanıştım. Ancak o dönem krautrock'a odaklandığım için(Amon Düül II, Can, Neu!, Popol Vuh, Tangerine Dream, Novalis, Eloy, Jane, Birth Control, çoğunluğunun bütün albümlerini dinleyip bitirmiştim) italyanlara fazla özen gösterememiştim. Ancak 2009'da askere gittiğimde, kaçak olarak soktuğum mp3'ün içinde italyan grupları ağırlıktaydı. Bir önceki yıldan itibaren ağırlık vermem nedeniyle de asker dönüşü sonrası FB'daki arkadaş listemin büyük çoğunluğu italyanlardan oluşuyordu. Şuan ise italya'da yaşıyorum.

2006 yılında ilk tanıştığımda sanırım grubun dinlediğim ya 2. yada 3. albümüydü. Albümü iyi anımsıyorum çünkü Novalis'in 'Konzerte' albümünden sonraki albümdü. Albüm belki italyan progresif rock'ına alışmamı sağlamadı ama tanışmama neden ilk albümlerden birisiydi.

1. Four Holes In The Ground (7.22)
2. Dove...Quando... (4.30)
3. Just Look Away (8.05)
4. Celabration (8.55)
5. Mr. Nine Till Five (4.25)
6. Alta Loma Nine Till Fave (15.20)

Süre : 48.34

Jan Patrick Djivas / Bas Gitar
Franz Di Cioccio / Davul, Vokal
Franco Mussida / Elektrik & Akustik Gitar, Vokal
Mauro Pagani / Flüt, Keman, Vokal
Flavio Premoli / Hammond Org, Piyano, Mellotron, Moog, Vokal

Premiata Forneria Marconi - Chocolate Kings 1975

Son 3 aydır düzenli bir işim olduğu için, aslında düzensiz çünkü ev ile iş arası mesafe 2 saatten fazla sürüyor, kendime boş zaman ayırıp albümleri dinleyemiyorum eskisi gibi. Son 2 aydır'da aylık ortalama yazıların altına düştü. Yakında yeni bir eve taşınıyorum, iş'e de yakın, sanırım eski düzeni oturtur, yine aylık 10-12 albüm hakkında yazı çıkartabilirim.

İş nedeniyle biraz düzenim bozuldu, o yüzden bu yazıyı kolay (benim için) albümlerden seçeyim dedim. Ne zamandır da italyan progresif rock albümlerini dinleyip, yazmıyordum, bu albüm evi değiştirmeye çalışırken iki gündür dinleye dinleye iyi de geldi.

Premiata Forneria Marconi, italyan progresif rock'ın dev gruplarından birisi. Sadece popülarite açısından değil, ortaya koydukları albümler bakımından, dev gruplarından. 1973'de başladıkları İngilizce sözlü albümlere 3. albüm olarak 'Chocolate Kings' albümlerini ekledir. İlk 2 İngilizce sözlü albüm, söz bakımından biraz amatörce kaçmıştı, bu albümde bu sorunu tamamen çözmüşler. Bunda en önemli etken, Bernardo Lanzetti'nin sadece vokal olarak katılması sanırım.

Bernardo Lanzetti, bu albümde sesini Genesis'den Peter Gabriel ile Phil Collins'in sesleri arasına bir yere oturmuş.

PFM 'Chocolate Kings' albümünü 1975 yılında İngilizce sözlü olarak piyasaya sürdü. Önceki İngilizce sözlü albümlerinde olduğu gibi bu albümün italyanca sözlü versiyonu yok. O yüzden İngilizce sözlü italyan progresif rock'ın tadını farklı bir şekilde çıkarmak gerekiyor.

'Chocolate Kings', 2. dünya savaşında italya'ya gelip, italyanları nazilerden kurtarmaya çalışan amerikan askerlerinin çocuklara verdiği çikolatalara dayanan bir albüm. Aksi bir şekilde albümü anti-amerikancılık yada amerikan emperyalizmi eleştirisi sanmayın.

Albümün açılış parçası 'From Under'. 'L'isola di Niente' albümündeki atmosfere benzer bir şekilde senfonik ve avantgard olarak başlıyor ve tabii ki italyan folk ezgileri ve klasik senfonik sesler parçanın ilerleyen bölümlerinde kendisini hissettiriyor. Özellikle Mauro Pagani'nin keman'ının diğer parçalarda olduğu gibi, çok büyük etkisi var, italyan müziğinin seslerini duymak için.

'Harlequin', sadece bu albümün ve PFM'nin değil, italya'dan ve italyan progresif rock'ının en özgün parçalarından birisi. Söylemezsem olmaz; 2010 yılında askerliğimi yaparken yanıma aldığım mp3 çalarda bulunan albümlerden biriydi, 'Chocolate Kings' ise en çok üstüste dinlediğim parçaydı.
Mauro Pagani'nin burada kullandığı keman, bir çok rock gitaristinin kullandığı blues-saykodelik soloların halinin klasik müzik versiyonu gibi.

'Harlequin', onca yıl geçmesine rağmen, hala favori PFM parçalarının başında geliyor.

'Chocolate Kings', ilk albümlerindeki 'E Festa' parçası gibi marş özelliği taşıyan bir parça. Dönemin rock müzik anlayışına göre mükemmele yakın ancak 'E Festa' ile karşılaştırılınca biraz daha geri planda kalıyor. Sanırım bunda 'E Festa' parçasındaki yoğun folklorik öğelerin etkisi var. Bu parçada ise daha çok gitar ve piyano'nun doğaçlamaları var.

'Out On The Roundabout', Genesis'in 1975'de tamamen değilse bile, kısmen bittiği bir dönemde PFM tarafından yapılan parça. Mussida'nın gitarı ve Premoli'nin piyano'su parça başlarken dinlenmesi Genesis'i anımsatıyor. PFM'nin Genesis'den artı tarafı, italyan klasik müziğini iyi bilmeleri sanırım. 'Harlequin' ve 'Chocolate Kings' parçalarındaki tempolu parçalardan sonra böyle senfonik özellikleri ağır basan parça ile dinleyenin ayakları yerden kesilebilir.

'Out On The Roundabout', albümün ve 1975'in en güzel parçalarından. Grubun tüm üyeleri tamamen kendi hünerlerini gösteriyor. Mussida'nın gitarı, Premoli'nin piyano'su, Pagani'nin kemanı,  Djivas'ın bas'ı ve Cioccio'nun davulu; tek söz ile mükemmel.

Albümün bütününde olan senfonik ve caz atmosferi son parça olan 'Paper Charms'e folklorik öğelerin fazlaca konulmasıyla, gerçek anlamda italyan progresif rock tanımını hakediyor. Klasik müzik, halk müzikleri, caz ve dönemin rock müziği; hepsi birarada bu parçada.
PFM'nin 70'lerde yaptığı herhangi bir albüme progresif rock için dinlenilmesi gereken albümler için kolaylıkla imzamı atarım, 'Chocolate Kings' albümü de PFM'nin bu albümlerinden biri.

İngiliz tarzı klasik müzik etkilerinin ve italyan tarzı klasik ve folkik ezgilerin nasıl kusursuz ve mükemmel biraraya getireleceğinin tek ve belkide tekrarlanması mümkün olmayan bir albümü.

'Chocolate Kings', sözleri, konusu ve müziğiyle 70'lerin başyapıt albümlerinden.

1. From Under (7.25)
2. Harlequin (7.40)
3. Chocolate Kings (4.45)
4. Out On The Roundabout (7.53)
5. Paper Charms (8.29)

Süre : 36.12

Bernardo Lanzetti / Vokal
Franco Mussida / Elektrik & Akustik Gitar, Vokal
Flavio Premoli / Klavyeler, Org, Vokal
Mauro Pagani / Flüt, Keman
Jan Patrick Djivas / Bas Gitar
Franz Di Cioccio / Davul, Perküsyon, Vokal 

Premiata Forneria Marconi - L'Isola di Niente 1974

1973 yılında Le Orme 'Felona e Sorona' adlı ikiz kardeş gezegenlerin arasında ki ilişkiyi konu alan bilimkurguluk bir albüm çıkarmışşlardı. Hemen ertesi yıl da PFM'de 'L'Isola di Niente' (Hiçliğin Adası) adlı fantastik hikayesi olan bir albüm çıkardılar. Progresif rock'ın en güzel albümlerinin çıktığı yıllardan İtalya'dan iki muhteşem albüm.

Premiata Forneria Marconi - Per Un Amico 1972

1972 yılı İtalya’sında 2 grup öne çıkar. Banco del Mutuo Soccorso(BDMS) ve Premiata Forneria Marconi (PFM) grupları. Le orme her iki gruba göre biraz geri plandadır. Bunun sebebi, BDMS ve PFM’nin 1972 yılında 2‘şer albüm çıkarmış olmasıdır.

İlk olarak en sevdiğim albümü yazmıştım. ‘Storia di un minuto’ adlı albüm hala en sevdiğim italyan progresif rock albümüdür. Ancak PFM’nin ‘Storia di un minuto’ ile aynı yıl içinde, 1972 yılında, çıkan başka bir albümü daha var. ‘Per Un Amico’ .

Per Un Amico. Bir Arkadaş İçin.

‘Per Un Amico’ albümü de ‘Storia di un minuto’ albümü gibi kısa bir albüm. 34 dakika. İnsan böyle bir müziğin hiç bitmemesini istiyor. Artık elimizde olanlarla yetinmesini öğreneceğiz.

Dinlerken şunda hemfikir olmamız gerekiyor. PFM’nin 1972 yılında ki iki albümü de italyan progresif rock türünün değil, tüm zamanların en iyi progresif rock albümlerinden sadece iki tanesidir. Sadece İngiliz yada Alman ekolü temel alarak progresif rock müziği hakkında konuşamayız.

İlk parça, Appena un Po’(Sadece biraz); Parçanın bütününde İngiliz progresif rock devleri King Crimson ve Gentle Giant esintisi var, üzerine Akdeniz ve İtalyan ezgileri eklenmiş. Parçanın girişindeki (1. Dakika sonrası) klasik gitarı Greg Lake (ELP) çalıyor deseler, inanacak çok kişi görürsünüz. Gitarist Franco Mussida gerçekten övgüyü, dinlenmeyi ve örnek alınmayı hakediyor.

Generale (General), albümün 2. Parçası. ELP’nin 1970-1973 arası müziklerine benzer bir giriş ile başlıyor. Artısı ise Mauro Pagani’nin Kemanı. Caz-fusion temelli harmanlanmış çok güzel bir parça. Mauro Pagani kemanı bırakıp, flüt’e geçince daha da güzel bir parça oluyor. Jet-Lag albümü öncesi denemelik bir caz-fusion parçası.

3. parça, albüme adını veren ‘Per Un Amico’ Mauro Pagani’nin Flüt’ü ve Flavio Premoli’nin  klavyesi ile başlıyor. Franco Mussida’nın sesi kadife bir elbise’ye dokunur gibi yumuşacık. ‘Per Un Amico’ Gentle Giant müziğinin İtalyanca versiyonları gibi. Sonuç, Mauro Pagani’nin muhteşen keman solosu.

4. parça. Il Banchetto (Ziyafet); PFM’nin tüm zamanlarının gerçek müzikal atmosferici oluşturacak bir parça. Sonraları verdikleri hemen hemen bütün konserlerinin müzikal atmosferinin temelini bu parçada görebilirsiniz. Parçanın ortasında yeralan Arp sesi dinleyeni başka zamanlara götürüyor. Flavio Premoli parçanın son kısmında piyanosuyla, sanki Keith Emerson’a selam gönderiyor.

Son parça; Geranio (İtalyanca bir çiçek ismi); Yumuşacık bir müzikle başlıyor, 3 dakika kadar bu yumuşak havayı taşıdıktan sonra, Beat benzeri müzikal yapıyla koro başlıyor.  Senfonik yapı eklektik bir şekilde bir arada tutulunca, gitarında, flütünde, kemanında dinlenmesi bambaşka bir hal alıyor. Bitişi albümde ikinci kez Keith Emerson’a selam gönderişi gibi.

Ve bitti. Biliyorum, her dinlediğimde daha da fazlasını istiyorum, ve her dinleyenin de istedeğini biliyorum,   fakat bitti.  Progresif rock albümlerinin en önemlilerinden birisi olan, ‘Per Un Amico’ 34 dakika içinde sona erdi. Ne demiştik, elimizde olanlarla yetinmesini öğrenip, bileceğiz. Ne yapmalıyız, diğer albümlerini dinlemeye de geçmeliyiz.

Son olara, PFM’nin stüdyo kayıtları ise, bir çok efsane olmuş progresif rock gruplarından çok daha kaliteli bir müzikal atmosfere, kayıta sahiptir. Albümdeki bütün enstrümanların sade seslerini duyabilirsiniz.

1. Appena un Po' (7:43)
2. Generale (4:18)
3. Per un Amico (5:23)
4. Il Banchetto (8:39)
5. Geranio (8:03)

- Franco Mussida / Vokal, 12 Telli Gitar, Chitarrone Ve Mandocello (İtalyan telli çalgılar), Gitar
- Franz Di Cioccio / Davul, Perküsyon, Vokal
- Mauro Pagani / Flüt (alto), Vocals, Flüt, Keman
- Giorgio Piazza / Bas Gitar, Vokal
- Flavio Premoli / Klavye, Org (Hammond), Vokal, Moog Synt, Mellotron, Tubular bells (Çanları), Klavsen, Piyano

Premiata Forneria Marconi - Storia Di Un Minuto 1972

Premiata Forneria Marconi; benim için italyan progresif rock’ın babasıdır. Nasıl ki King Crimson için ‘Father of Progresive Rock’ deniyorsa, PFM içinde İtalyan progresif rock’ın babası denir. 

‘Storia di un Munito’ albümü 1971 yılında tamamlanıp, 1972 yılında piyasaya sürülmüştür.  Çıkış albümleridir. Ve albümün çıkışı İngiliz progresif rock grubu King Crimson gibi çok sükse yapmıştır.  Benim en sevdiğim PFM albümlerinden birisidir. Böyle bir albüm kafa sallayarak dinlenilmez. Yağmur yağarken pencereden dışarıyı izleyerek dinlenecek bir albümdür. Bir başyapıttır. 

Albümün bütününde klasik, caz, hard rock, folk ve marşları görebilirsiniz. Bu tür müziklerin nasıl muhteşem bir şekilde harmanlandığına ‘Storia di un Munito’ albümü örnektir. İtalyan progresif rock’ın babalarını dinlemeye başlamak için en iyi albüm. 

Her parçasında sakinleştiriciliğin, dinlendiriciliğin olması hayranlığımı her dinleyişimde daha da çok arttırıyor. Çok defalar dinlemişimdir. Bu yazıyı yazarken şimdi 2. kez dinliyorum. 

PFM grubu sadece albümleriyle değil, konserlerinde çaldıklarıyla da ne kadar profesyonel müzisyen olduklarını 40 küsür yıldır kanıtlıyorlar. Albümü dinledikten sonra bir de konser kayıtlarını dinleyin. 

Bizim kültürümüzde ozan kültürü vardır. Neşet Ertaş, Aşık Veysel. Batı’da böyle bir kültür olmasa bile, bir çok batı ülkesinde bizde ki gibi ozanlaşan müzisyenler vardır. Amerika’dan Bob Dylan yada Jhonny Cash, İngiltere’den Al Stewart gibi. İtalya’dan da bir müzisyen var. Fabrizio De Andre.  Bazı popüler Amerikan grupları Bob Dylan parçalarını  çalarken, yada birlikte konserler verirken, İtalya’da da Fabrizio De Andre PFM ile konserler vermiştir. 1980 yılında birlikte yaptıkları bir konser albümleri de vardır. Askerliğimi yaparken o albümü az dinlememişimdir...Gerçek bir İtalyan müziği...Fabrizio De Andre daha çok Fikret Kızılok, Aşık Mahsuni Şerif tarzında, şarkıları sosyo-politiktir. 

‘Storia di un Munito’ albümünün açılış parçası; Açılış. Introduzione. Kısa bir parçadır. Ama albümün özünü de yansıtır.  Sonrasında gelen ‘Impressioni di Settembre’ (Eylül’ün görüntüsü) yumuşacık müziğiyle albüme odaklanmanızı daha fazla sağlar. Bu parça için ELP’nin ‘Lucky Man’ parçasından esinlenildiği söylense de, dinlenmesi bambaşka bir hazdır. İyi ki esinlenmişler!

Sonra ki parça ‘E Festa’. Bayram. Hani bazı grupların marş haline gelen parçaları vardır. The Doors’un ‘Light My Fire’, Pink Floyd’un ‘Another Brick İn The Wall’ gibi, PFM’nin marşı ‘E Festa’ adlı parçasıdır.

Not : Şuraya iliştireyim. İtalyanca festa sözü bayram demektir. Bizim bildiğimiz festival; festivale ete elveda demek. Festivale bir hristiyan geleneğidir. Bir ay yada 40 gün et yemezler. 

Albümün çıktığı 1972 yılında o kadar çok övgüler alır ki, King Crimson davulcusu Peter Senfield İngiltere’den koşarak İtalya’ya gelip PFM grubunun elemanlarıyla bir İngilizce albüm yaparlar. Albümün yapımcılığı King Crimson davulcusu Peter Senfield’dir. 1973 yılında tek albümleriyle Los Angeles’ta büyük bir konser verirler. İsterseniz o albümün konser kayıtları internette dolaşıyor, bulup dinleyebilirsiniz. 

Ve benim albümden en sevdiğim parça(lar). Dove... Quando...1. ve 2. Bölüm. Nerede… Ne Zaman…

İlk bölümü klasik gitarla Franco Mussida ustalığını o genç yaşında gösteriyor. 2. Bölüm klasik müzik gibi başlayıp caz’a dönebiliyor. 2. Bölümü dinlerken klasik müzik ve caz’ın birlikte nasıl çalındığını görebiliyoruz. 6 dakikalık parçayı dinlerken bir anda karşınıza Mauro Pagani’nin kemanı çıkabiliyor. Mauro Pagani İtalya’nın en güçlü kemancılarından birisidir. 

Sondan bir önceki parçası ‘La Carrozza Di Hans’. (Hans'ın At Arabası) King Crimson tarzı bir giriş ve devamı. Flüt dinlerken King Crimson’ı hatırlatmıyor mu?, elbette hatırlatıyor… PFM’nin en sağlam parçalarından birisidir. 

Son parça; ‘Grazie Davvero’. Gerçekten Teşekkürler.Neye teşekkür ediyoruz. Hayatı oluşturan Su’ya teşekkür ediyoruz. Asla yaşlanmayan su. Hayatın ana kaynağı. Üzerime yağmurlar yağıyor...

Son parça, bütün albümde olduğu gibi mükemmel bir şekilde bitiyor. Açılış ne kadar görkemliyse, kapanışta o kadar görkemli. 

- Franz Di Ciocco / Davul, Moog, Vokal

- Franco Mussida / Elektrik ve Akustik gitar, 12 Telli Gitar, Mandoloncello (Ud'a benzer bir alet), Vokal

- Mauro Pagani / Flüt, Küçük Flüt, Keman, Vokal

- George Square / Bas Gitar, Vokal

- Flavio Premoli / Org, Piyano, Mellotron, Klavye, Moog, Vokal

1. Introduzione (1:10)
2. Impressioni di Settembre (5:44)
3. E' Festa (4:52) 4. Dove... Quando... (Parte I) (4:08)
5. Dove... Quando... (Parte II) (6:00)
6. La Carrozza di Hans (6:46)
7. Grazie Davvero (5:52)